Jak już było wspomniane na stronie naszej kancelarii adwokackiej poświęconej sprawom spadkowym – sprawy te należą do jednych z najtrudniejszych gałęzi prawa. Zanim jednak pogłębimy i tematykę należy przedstawić ogólne sposoby dziedziczenia. Kancelaria Adwokacka w Tarnowskich Górach zaprasza do zapoznania się z wpisem z zakresu prawa spadkowego.
Spadkiem nazywamy prawa i obowiązki zmarłego, które z chwilą jego śmierci stają się tzw. masą spadkową. Co szczególnie ważne nie należą do niej prawa i obowiązki ściśle związane z jego osobą. Za podręcznikowy przykład takiego prawa uważa się roszczenie za doznane krzywdy – zadośćuczynienie. Będzie ono podlegało dziedziczeniu tylko w przypadku kiedy zostanie uznane przez obowiązanego albo powództwo z tego tytułu zostanie wytoczone jeszcze za życia zmarłego. Skoro spadek to ogół praw i obowiązków, czyli przysporzeń i długów należy wspomnieć że do tych drugich należą również koszt obrządku pogrzebowego zgodnego ze zwyczajem panującym w społeczności zmarłego.
Dziedziczenie ustawowe wchodzi w grę wtedy kiedy zmarły nie powołał do spadku, np. na mocy testamentu albo żadna z osób którą powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą. Spadkobiercą może być tylko osoba fizyczna lub osoba prawna, które żyją, bądź istnieją w chwili otwarcia spadku. Nienarodzone dziecko (nasciturus) zostanie spadkobiercą pod warunkiem, że urodzi się żywe. Podobnie jest z nową instytucją prawa spadkowego – fundacją rodzinną. Będzie ona dziedziczyła, jeżeli zostanie wpisana do rejestru w ciągu dwóch lat od ogłoszenia testamentu.
Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego dziedziczenia jeżeli:
1) dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
2) podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
3) umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego;
4) uporczywie uchylał się od wykonywania wobec spadkodawcy obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową;
5) uporczywie uchylał się od wykonywania obowiązku pieczy nad spadkodawcą, w szczególności wynikającego z władzy rodzicielskiej, opieki, sprawowania funkcji rodzica zastępczego, małżeńskiego obowiązku wzajemnej pomocy albo obowiązku wzajemnego szacunku i wspierania się rodzica i dziecka.
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych. Kolejne zasady dziedziczenia są podobne. Po rodzeństwie dziedziczą dzieci rodzeństwa. W braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.
Spadkodawca może jednak w sposób odmienny ustalić zasady dziedziczenia po nim. Nazywa się to rozrządzeniami na wypadek śmierci. Rozrządzenia te zawieramy w testamencie. Tych jest kilka rodzajów. Testament spisany na zwykłej kartce papieru nazywany jest testamentem holograficznym. Innym rodzajem testamentów jest testament allograficzny. Sporządzenie testamentu wygląda w ten sposób, że spadkodawca że w obecności dwóch świadków oświadcza swoją ostatnią wolę ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), lub kierownika urzędu stanu cywilnego. Oświadczenie spadkodawcy spisuje się w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Protokół odczytuje się spadkodawcy w obecności świadków. Protokół powinien być podpisany przez spadkodawcę, przez osobę, wobec której wola została oświadczona, oraz przez świadków. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać protokołu, należy to zaznaczyć w protokole ze wskazaniem przyczyny braku podpisu. W przypadku obawy rychłej śmierci można sporządzić testament ustny – w jednoczesnej obecności co najmniej trzech świadków. Treść testamentu ustnego może być stwierdzona w ten sposób, że jeden ze świadków albo osoba trzecia spisze oświadczenie spadkodawcy przed upływem roku od jego złożenia, z podaniem miejsca i daty oświadczenia oraz miejsca i daty sporządzenia pisma, a pismo to podpiszą spadkodawca i dwaj świadkowie albo wszyscy świadkowie. W wypadku gdy treść testamentu ustnego nie została w powyższy sposób stwierdzona, można ją w ciągu sześciu miesięcy od dnia otwarcia spadku stwierdzić przez zgodne zeznania świadków złożone przed sądem. Jeżeli przesłuchanie jednego ze świadków nie jest możliwe lub napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd może poprzestać na zgodnych zeznaniach dwóch świadków.
Nie sposób omówić wszystkich meandrów spraw spadkowych dlatego dobry wyborem będzie sprawdzony adwokat. Tarnowskie Góry, ale i również okoliczne miejscowości są siedzibami wielu kancelarii adwokackich. Warto zatem sprawdzić, która z nich specjalizuje się w sprawach spadkowych. Do tego grona można z pewnością zaliczyć Kancelarię Adwokacką Pawła Kotlewskiego, ul. Jana III Sobieskiego 24 lok. 9, Tarnowskie Góry.
